Microsoft heeft Windows CLAT algemeen beschikbaar gemaakt voor Windows 11. Met deze functie blijven oudere applicaties die alleen IPv4 spreken werken op netwerken die uitsluitend of grotendeels IPv6 gebruiken. Dat was eerder vooral iets voor mobiele verbindingen, maar werkt nu ook via wifi en ethernet.
Wat is CLAT precies?
CLAT staat voor Customer-side Translator en is het clientgedeelte van 464XLAT (RFC 6877). Windows vertaalt daarbij IPv4-verkeer van een applicatie lokaal naar IPv6, zodat het over een IPv6-only netwerk kan reizen. Aan de netwerkkant zet een vertaler (de PLAT, meestal een NAT64-gateway) het verkeer weer om naar IPv4.
Voor de gebruiker en de applicatie verandert er niets: een programma dat een IPv4-adres verwacht, krijgt dat gewoon. Applicaties die al native IPv6 gebruiken, hebben de vertaalslag niet nodig.
Welke Windows-versies krijgen het?
Volgens het Windows Core Networking-team van Microsoft is CLAT algemeen beschikbaar op Windows 11 versie 25H2, vanaf build 26200.9550. De ondersteuning op wifi- en ethernetinterfaces zat ook in de optionele update KB5127936 van 28 oktober en komt nu breed beschikbaar via de verplichte novemberupdate KB5132061 (builds 26200.9974 en 26300.9974), die op 10 november 2026 verscheen.
Voor Windows Server is CLAT niet beschikbaar. Microsoft liet in een reactie op het eigen blog weten dat daar momenteel geen plannen voor zijn.
Hoe werkt de configuratie?
CLAT gaat pas aan de slag als er geen bruikbare IPv4-verbinding is, of als het netwerk aangeeft dat het bij voorkeur IPv6-only werkt. Windows zoekt daarvoor uit welke NAT64-prefix het netwerk gebruikt:
- Via PREF64 in IPv6 Router Advertisements (RFC 8781), de standaardmethode.
- Via een DNS-query naar ipv4only.arpa als terugvalmethode wanneer PREF64 ontbreekt.
- Via DHCP-optie 108 (RFC 8925) kan een netwerk aangeven dat een apparaat bij voorkeur zonder IPv4 werkt.
Daarnaast vereist de functie SLAAC voor de IPv6-adressering. DHCPv6 Prefix Delegation en WSL worden volgens de releasenotes nog niet ondersteund.
Standaard uit op wifi en ethernet
Op wifi- en ethernetverbindingen staat CLAT standaard uitgeschakeld. Beheerders moeten de functie dus bewust toestaan. Dat kan via een verhoogde opdrachtprompt met netsh interface clat set global permit=enabled, of centraal via Groepsbeleid onder Network > TCPIP Settings > IPv6 Transition Technologies.
Uitrol via Intune is ook mogelijk, bijvoorbeeld met Remediations-scripts. Wie CLAT test, doet er verstandig aan eerst te controleren of het netwerk een NAT64-gateway en een vindbare prefix biedt, anders heeft inschakelen geen effect.
Waarom is dit belangrijk?
IPv4-adressen zijn schaars en duur, terwijl het tegelijk beheren van IPv4 en IPv6 (dual-stack) extra werk en een groter aanvalsoppervlak oplevert. Veel organisaties willen daarom richting IPv6-only, maar lopen vast op oudere software die IPv4-adressen hardcodeert of geen IPv6 kent.
CLAT haalt die drempel grotendeels weg. Organisaties kunnen hun netwerk stapsgewijs omzetten, terwijl apparaten via NAT64 publieke IPv4-adressen delen. Smartphones werken al jaren op deze manier op mobiele netwerken; Windows-pc's sluiten daar nu bij aan.
Wat betekent dit voor gebruikers en beheerders?
Voor thuisgebruikers en de meeste kantoren verandert er voorlopig niets: zolang het netwerk gewoon IPv4 aanbiedt, blijft CLAT inactief. De functie is vooral interessant voor netwerkbeheerders die IPv6-only of IPv6-mostly netwerken willen invoeren. Let daarbij op:
- Zorg dat apparaten minimaal op Windows 11 25H2, build 26200.9550 of nieuwer draaien.
- Controleer of het netwerk een NAT64-gateway en PREF64 of DNS64 biedt.
- Test eerst in een pilotgroep en houd rekening met beperkingen zoals WSL.
In de reacties op het Microsoft-blog worden ook enkele kinderziektes gemeld. Microsoft geeft aan dat een probleem met verkeer naar het interne adres 192.0.0.1 in een toekomstige release wordt opgelost.
Wat kun je hieruit meenemen?
Windows 11 25H2 ondersteunt IPv6 CLAT nu officieel, ook op wifi en ethernet. Daarmee kunnen IPv4-only applicaties blijven werken op netwerken zonder native IPv4, via een lokale vertaling naar IPv6 en een NAT64-gateway in het netwerk.
Op vaste en draadloze netwerkverbindingen staat de functie standaard uit en moet een beheerder haar inschakelen via netsh, Groepsbeleid of Intune. Windows Server krijgt de functie voorlopig niet.
Voor organisaties die al langer met IPv6-only netwerken experimenteren, valt hiermee een belangrijk obstakel weg. Voor de meeste gebruikers blijft de impact beperkt zolang hun netwerk gewoon IPv4 blijft aanbieden.
